جراحی سینوس لیفت چیست؟
سینوس لیفت نوعی جراحی پیشنیاز ایمپلنت است که طی آن، استخوان پیوندی به ناحیه خلفی (عقب) فک بالا اضافه میشود تا ارتفاع و تراکم استخوان به حد کافی برای نگهداری پایه ایمپلنت برسد. ایمپلنت دندان برای موفقیت طولانیمدت، به استخوان محکمی نیاز دارد که ریشه مصنوعی دندان در آن محکم فیکس شود؛ اما وقتی دندان آسیاب یا پرمولر مدتها پیش از کاشت کشیده شده باشد، استخوان آن ناحیه بهتدریج تحلیل میرود و حمایت لازم از ایمپلنت را از دست میدهد. در چنین شرایطی، دندانپزشک با معاینه بالینی و رادیوگرافی (معمولاً CBCT یا توموگرافی سهبعدی) کمبود استخوان را تشخیص میدهد و جراحی سینوس دندان را تجویز میکند. با انجام این عمل، پایه ایمپلنت استحکام لازم را پیدا کرده و خطر لق شدن، شکست ایمپلنت و عوارض پس از کاشت به شکل چشمگیری کاهش مییابد.
مثال: فرض کنید دندان آسیاب بالا سمت راست شما دو سال پیش کشیده شده و اکنون میخواهید ایمپلنت بگیرید. اگر اسکن سهبعدی نشان دهد ضخامت استخوان کف فک در آن ناحیه تنها ۳ میلیمتر است (در حالی که ایمپلنت حداقل به ۶ تا ۸ میلیمتر استخوان نیاز دارد)، دندانپزشک پیش از کاشت، جراحی لیفت سینوس را برای بازسازی ارتفاع استخوان انجام میدهد.
پس از کشیدن دندانهای خلفی فک بالا، با گذشت زمان استخوان شروع به تحلیل رفتن میکند و کف حفره سینوس پایینتر میآید. با این حال، همه افراد برای کاشت دندان نیازی به پیوند استخوان نخواهند داشت. برای اینکه بدانید آیا شرایط فک شما نیازمند این عمل است یا خیر، مطالعه مقاله چه زمانی جراحی لیفت سینوس واجب است؟ میتواند معیارهای بالینی و ضروری این جراحی را برای شما شفافتر کند.
لیفت سینوس چگونه انجام میشود؟
لیفت سینوس یا بالا بردن کف سینوس فک بالا نوعی جراحی پیوند استخوان است که معمولاً پیش از کاشت ایمپلنت در ناحیه دندانهای آسیای فک بالا انجام میشود. هدف جراحی این است که غشای کف سینوس کمی به سمت بالا منتقل و فضای ایجادشده با ماده پیوند استخوان پر شود تا استخوان کافی برای نگهداشتن ایمپلنت به وجود آید.
برای مثال، اگر پس از کشیدن دندان آسیاب بالا فقط ۴ میلیمتر استخوان بین دهان و سینوس باقی مانده باشد، ممکن است این ارتفاع برای ثابت نگهداشتن ایمپلنت کافی نباشد. جراح با لیفت سینوس میتواند چند میلیمتر به ارتفاع قابلاستفاده استخوان اضافه کند.
لیفت سینوس به معنی جراحی داخل فضای اصلی سینوس یا تخلیه آن نیست؛ در این عمل، غشای پوشاننده کف سینوس با احتیاط بالا برده میشود.
مرحله اول: معاینه و بررسی شرایط بیمار
دندانپزشک ابتدا وضعیت دندانها، لثه و ناحیه بیدندانی را بررسی میکند. موارد زیر اهمیت زیادی دارند:
- مدتزمان گذشته از کشیدن دندان
- ارتفاع و عرض استخوان باقیمانده
- سلامت لثه
- وجود عفونت دندان یا لثه
- مصرف سیگار و دخانیات
- سابقه سینوزیت، آلرژی یا جراحی سینوس
- بیماریهایی مانند دیابت کنترلنشده
- مصرف داروهای رقیقکننده خون یا داروهای مؤثر بر استخوان
- سلامت دندانهای مجاور
اگر بیمار دچار عفونت فعال دندانی یا سینوسی باشد، معمولاً ابتدا باید عفونت درمان شود و سپس برای پیوند استخوان و ایمپلنت تصمیمگیری شود.
مرحله دوم: عکسبرداری و اندازهگیری استخوان
معمولاً برای ارزیابی اولیه از عکسهای دندانپزشکی استفاده میشود، اما برای برنامهریزی دقیقتر ممکن است اسکن سهبعدی CBCT تجویز شود.
در CBCT موارد زیر بررسی میشوند:
- ارتفاع استخوان بین لثه و کف سینوس
- عرض استخوان فک
- ضخامت غشای سینوس
- شکل و حجم سینوس
- وجود تیغههای استخوانی داخل سینوس
- وضعیت ریشه دندانهای مجاور
- احتمال وجود التهاب، کیست یا ضایعات دیگر
- محل مناسب و زاویه مطلوب قرارگیری ایمپلنت
مثال
فرض کنید بیمار قصد دارد دندان آسیاب اول فک بالا را ایمپلنت کند. اسکن نشان میدهد فقط ۳ تا ۴ میلیمتر استخوان عمودی باقی مانده است. در چنین شرایطی، جراح ممکن است روش لیفت سینوس باز را انتخاب کند. اگر حدود ۷ تا ۸ میلیمتر استخوان سالم وجود داشته باشد و فقط افزایش مختصری لازم باشد، احتمال دارد روش لیفت بسته مناسبتر باشد.
این اعداد قطعی نیستند و انتخاب روش به کیفیت استخوان، شکل سینوس، نوع ایمپلنت و تجربه جراح نیز بستگی دارد.
مرحله سوم: انتخاب ماده پیوند استخوان
پیش از جراحی، جراح نوع ماده پیوندی را مشخص میکند. گزینههای رایج عبارتاند از:
استخوان خود فرد یا اتوگرافت
استخوان از بدن خود بیمار، معمولاً از ناحیه دیگری از فک، تهیه میشود. این استخوان توانایی زیستی مناسبی دارد، اما برداشت آن به جراحی دیگری نیاز دارد و ممکن است باعث افزایش درد و زمان عمل شود.
استخوان انسانی فرآوریشده یا آلوگرافت
این ماده از بافت انسانی اهدایی تهیه و در بانکهای بافت، طی فرایندهای استاندارد آمادهسازی میشود. نیازی به برداشت استخوان از بدن بیمار ندارد.
استخوان حیوانی یا زنوگرافت
این مواد اغلب منشأ گاوی دارند و پس از فرآوری، بهعنوان داربستی برای تشکیل استخوان جدید استفاده میشوند. در این محصول، اجزای آلی طی فرایندهای کنترلشده حذف یا فرآوری میشوند.
مواد مصنوعی یا آلوپلاست
برخی مواد پیوندی از ترکیبات مصنوعی و زیستسازگار مانند کلسیمفسفاتها ساخته میشوند.
گاهی جراح از ترکیب دو یا چند ماده استفاده میکند. انتخاب ماده مناسب به حجم پیوند، وضعیت استخوان، شرایط پزشکی بیمار و نظر جراح بستگی دارد
روشهای انجام لیفت سینوس
لیفت سینوس معمولاً با یکی از دو روش باز یا بسته انجام میشود.
روش اول: لیفت سینوس باز
- بیحسی موضعی: محل جراحی کاملاً بیحس میشود (در صورت نیاز و بسته به شرایط بیمار، از روشهای آرامبخشی نیز استفاده میشود).
- ایجاد برش روی لثه: برش کنترلشدهای روی لثه ناحیه بیدندانی با توجه به وسعت پیوند ایجاد میشود.
- کنار زدن لثه (فلپ): بافت لثه بهآرامی از سطح استخوان کنار زده میشود تا دیواره خارجی استخوان فک بالا نمایان شود.
- ایجاد پنجره استخوانی: پنجرهای ظریف روی دیواره جانبی سینوس با ابزارهای مخصوص تراشیده میشود بدون آنکه به غشای داخلی آسیبی برسد.
- جدا کردن و بالا بردن غشای سینوس: غشای نازک اشنایدرین با ابزارهای مخصوص بهآرامی از کف استخوان جدا شده و به سمت بالا هدایت میشود تا فضا برای پیوند ایجاد گردد.
- قرار دادن ماده پیوندی: پودر استخوان بدون وارد کردن فشار بیش از حد در فضای زیر غشا قرار میگیرد تا نقش داربست را برای استخوانسازی جدید ایفا کند.
- تصمیمگیری درباره کاشت ایمپلنت: بر اساس میزان ثبات اولیه استخوان، ایمپلنت یا بهصورت همزمان کاشته میشود یا با تأخیر (پس از چند ماه استخوانسازی) قرار میگیرد.
- پوشاندن پنجره با ممبرین: در صورت نیاز، روی پنجره استخوانی یک غشای محافظ (ممبرین) قرار داده میشود تا مواد پیوندی تثبیت شده و ترمیم بهتر انجام گیرد.
- بازگرداندن لثه و بخیه: لثه به جایگاه اولیه خود برگردانده شده و با بخیههای جذبی یا غیرجذبی بهطور کامل بسته میشود.
روش دوم: لیفت سینوس بسته
لیفت بسته معمولاً برای شرایطی مناسب است که بیمار هنوز مقداری استخوان قابلقبول دارد و فقط به افزایش محدود ارتفاع استخوان نیاز است. این روش از مسیر حفرهای انجام میشود که برای قرار دادن ایمپلنت ایجاد شده است؛ بنابراین معمولاً نیازی به ایجاد پنجره بزرگ در دیواره کناری سینوس ندارد.
مراحل لیفت سینوس بسته
- محل جراحی بیحس میشود.
- لثه با برش کوچک یا روش پانچ کنار زده میشود.
- مسیر کاشت ایمپلنت در استخوان آماده میشود.
- ابزار تا نزدیکی کف سینوس پیش میرود.
- کف سینوس با ابزار دستی، دریلهای مخصوص، سیستم هیدرولیک یا ابزارهای پیزوسرجری بهشکل کنترلشده بالا برده میشود.
- غشای سینوس چند میلیمتر به سمت بالا حرکت داده میشود.
- در صورت نیاز، مقدار محدودی ماده پیوند استخوان وارد محل میشود.
- ایمپلنت معمولاً در همان جلسه قرار میگیرد.
- لثه بخیه زده یا اطراف هیلینگ بسته میشود.
لیفت بسته معمولاً جراحی محدودتری است، اما امکان مشاهده مستقیم غشای سینوس کمتر است؛ به همین دلیل انتخاب بیمار و مهارت جراح اهمیت زیادی دارد.
آیا لیفت سینوس و ایمپلنت همزمان انجام میشوند؟
امکان انجام همزمان این دو جراحی بیش از هر چیز به ثبات اولیه ایمپلنت بستگی دارد. یعنی استخوان موجود باید بتواند ایمپلنت را در زمان جراحی محکم نگه دارد.
کاشت همزمان ممکن است مناسب باشد اگر:
- استخوان باقیمانده ارتفاع و کیفیت کافی داشته باشد.
- ایمپلنت در لحظه کاشت ثبات اولیه مناسبی پیدا کند.
- عفونت فعال وجود نداشته باشد.
- غشای سینوس سالم باشد یا آسیب آن قابلکنترل باشد.
- وضعیت عمومی بیمار برای جراحی مناسب باشد.
ممکن است انجام همزمان مناسب نباشد اگر:
- استخوان باقیمانده بسیار کم باشد.
- ایمپلنت در استخوان ثابت نشود.
- عفونت فعال دندانی یا سینوسی وجود داشته باشد.
- پارگی وسیع غشای سینوس رخ دهد.
- پیوند استخوان گسترده باشد.
- بیماریهای زمینهای بیمار کنترل نشده باشند.
کلام آخر
جراحی سینوس لیفت یکی از ایمنترین و موثرترین روشهای بازسازی استخوان فک بالا است که به افراد با تحلیل شدید استخوان این امکان را میدهد تا بدون نگرانی، از مزایای کاشت ایمپلنت با طول عمر بالا بهرهمند شوند. انتخاب میان لیفت باز یا بسته، تعیین نوع پودر استخوان و تصمیمگیری درباره کاشت همزمان ایمپلنت، کاملاً به ارزیابی دقیق تصاویر رادیوگرافی و وضعیت آناتومیک فک شما بستگی دارد. از آنجا که مجاورت سینوس با ریشه دندانها نیازمند ظرافت و دقت بالایی است، مهارت و تسلط جراح نقش کلیدی را در جلوگیری از عوارضی نظیر پارگی غشا یا شکست پیوند ایفا میکند.
اگر به دلیل کمبود استخوان در ناحیه فک بالا برای کاشت ایمپلنت دچار تردید هستید یا به دنبال مشاوره تخصصی برای جراحی لیفت سینوس در اصفهان میگردید، میتوانید با مراجعه به دکتر میلاد اعتمادی و انجام بررسیهای اولیه و تصویربرداریهای سهبعدی، بهترین و ایمنترین پلن درمانی متناسب با شرایط خود را دریافت کنید. جهت دریافت نوبت مشاوره و معاینه میتوانید با شماره ۰۹۳۳۹۱۳۳۷۳۷ در ارتباط باشید.
